Bu çalışma on dokuzuncu ve yirminci yüzyıla ait Osmanlı arşiv belgelerinden hareketle Sivas’ın Gürün ilçesinde sosyal ve ekonomik hayatın çeşitli yönlerini araştırmaktadır. Bu kapsamda imparatorluğun son dönemleri ile Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar şehrin sosyal ve ekonomik hayatının temel özellikleri ele alınmaktadır. Arşiv belgeleri Gürün’de Müslüman ve gayrimüslimlerden müteşekkil nispeten kalabalık bir nüfusun varlığını, tarım, sanayi ve ticarete dayalı dinamik bir iktisadi yapının geliştiğini göstermektedir. Şehrin iktisadi hayatında gayrimüslimler (Ermenilerin) önemli bir rol oynamaktaydı. Ancak imparatorluğun çöküş sürecinde harplere, karışıklıklara ve isyanlara bağlı olarak yaşanan göçler, şehrin sosyal ve iktisadi hayatında kalıcı ve derin etkiler bırakmış gözükmektedir.