Abstract
Ozet Tahrirler disinda Osmanli Imparatorlugunda XIX. yuzyila gelinceye kadar herhangi bir nufus sayimina rastlanmamaktadir. II. Mahmud Devrinde (1808-1839) hem tasarlanan reformlarin gerceklestirilmesi hem de ihtiyac duyulan modern bir ordunun tesis edilmesi icin mali kaynak yaratilmasi gerekiyordu. Bu sebeple de oncelikle ulkedeki mevcut gelir kaynaklarinin “eksiksiz” bir bicimde belirlenmesi ve de ayni zamanda askere alinabilecek nufusun tespiti gerekmekteydi. Imparatorlukta 1830 senesinde bu amaca yonelik yalnizca erkek nufusu kapsayan sayima baslanmisti. Sayimda gorevli kimselerce ulkede yasayan Muslim, gayrimuslim erkek nufus kayit altina alinmisti. Bu calismada Osmanli Imparatorlugunda yapilan tahrirler ve nufus sayimlari hakkinda genel bilgiler verildikten sonra Teke Livasina bagli Elmali Kazasi’nda 1831’de yapilan nufus sayiminin kayit altina alindigi defter orneginden nufus defterlerinin Osmanli tarihi yazimindaki onemi aciklanmaya calisilmistir. Zira bu sayimlarda kayit altina alinan idari birimdeki mahalleler, koyler ve burada yasayan nufus, yaslari, meslekleri, varsa lakaplari, fiziksel ozurleri vb. hususlar belirtilerek yazilmistir. Boylece defterler bir koyde, kazada vs. yasayan -erkek- nufusun sayisi, yas ortalamasi, yaygin olan meslekler, is kollarinin tespit edilmesini ve boylece Osmanli Imparatorlugunun sosyo-ekonomik tarihinin yazilmasinda cok kiymetli veriler saglamaktadir. Gene koy, mahalle isimleri ve bu isimlerin zaman icerisindeki degisimi takip edilebilmektedir ki bu ise idari tarih bakimindan degerli verilerdir. Calismamizda yine ornek defter uzerinden bu degisim gosterilmeye calisilmistir.