Abstract
Son on yılda Sosyal Bilgiler ve Tarih derslerinin öğretiminde yerel
tarih, sözlü tarih, tarihsel empati, kanıt temelli tarih öğretimi gibi alana
has öğretim yöntemleri de ön plana çıkmaya başlamıştır. Ulusal tarihin
ötesinde, yerel tarih bir şehrin ya da ilçenin tarihini ve akla gelebilecek tüm
kültürel özelliklerini incelemeyi kapsamaktadır. Bu çerçevede okul
düzeyinde kullanılabilecek yerel tarih öğretimi yaklaşımı, öğrencinin yaşam
alanı içerisinde yer alan tarihsel bir eserin/şahsiyetin, geçmişinin birinci ve
ikinci elden eserler kullanılarak araştırılması ve sınıf arkadaşlarına, öğrenci
velilerine ya da yaşanılan bölge insanına sunulması etkinlikleri bütünüdür.
Yeni olması nedeniyle yerel tarih ve sözlü tarih öğretimi, ortaokul ya da lise
düzeyinde çok da etkin kullanılamamakta olup nitelikli örneklerin artmasına
gereksinim duyulmaktadır. Bu çerçevede araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin
saptanan ölçütleri göz önünde bulundurarak Üsküdar temelinde yerel ve sözlü
tarih çalışmaları yapmalarını ve yaptıkları bu araştırmayı belgesel halinde
sunmalarını sağlamaktır.
Araştırma nitel bir
araştırma olup eylem araştırması desenine göre şekillendirilmiştir.
Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul’un Üsküdar ilçesinde görev yapan 3 tarih
öğretmeni ile projeye katılan 24 öğrenci (13 erkek ve 11 kız) oluşturmaktadır.
Çalışmaya katılan öğrenciler Üsküdar’da bulunan bir devlet lisesine devam
etmekte olup öğrencilerin 2’si 10. sınıf ve 22’si ise 11. sınıf öğrencileridir.
Öğrencilerin tamamı çalışmaya gönüllü olarak katılmışlardır. Yerel tarih ve
sözlü tarih çalışması çerçevesinde öğrenciler, Üsküdar ilçesinin tarihi açıdan
önemli ve çok da bilinmeyen bir değerini birinci ve ikinci elden yazılı (kitap,
makale, ansiklopedi, hatırat, bildiri metni) ve görsel kaynaklara (fotoğraf, resim,
tablo, film, karikatür gibi) ulaşarak incelemişlerdir. Bunlardan başka İstanbul
ve Üsküdar üzerine yazan araştırmacı, tarihçi ve Üsküdarlı halk ile görüşmeler
ve röportajlar yaparak farklı kaynaklardan veriler toplamışlardır. Bu
verilerden yola çıkarak öğrenciler öncelikle sözlü tarih de içeren yerel tarih
ödevini yazılı olarak çalışmışlar; bu çalışmayı merkeze alarak 20-25 dakika
arasında bir belgesel de çekmişlerdir. Araştırmanın veri toplama araçları
arasında “yazılı yerel tarih ödevi”, “belgesel”, ön ve son algı anketleri,
öğrenci ve öğretmen günlükleri yer almaktadır. Öğrenciler tarafından hazırlanan
yazılı ödevler ve belgeseller geliştirilen rubrik (derecelendirme ölçeği)
temelinde analiz edilmiştir. Bunun dışındaki diğer veri toplama araçlarının analizinde
nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır.0000-0001-6039-0096
Citation
ID:
102135
Ref Key:
kabapinar2018genclerturkish